OP PAD MET DE HERDERS
In deze rubriek vertellen de herders over hun belevenissen in het veld en bij de kooi.
1 februari 2012
Januari is voor de schapen en voor ons een prima maand geweest. De schapen hadden nog
voldoende te vreten en het kost ons vrijwel geen hooi. Dit laatste is mooi meegenomen.
Defensie is bezig hier en daar vliegdennen te kappen. Voor het behoud van de heide is dit
een prima zaak. Bovendien blijft het terrein zijn oorspronkelijke open karakter behouden.
De belevenissen van herder Margreth Roelfs op 31 januari 2012.
Het is vandaag echt een hele koude maar prachtige winterse dag.
Samen met mijn honden rij ik richting de Holtinger Schaapskudde. Ik heb er weer ontzettend veel
zin in en goed aangekleed is het heerlijk om de hele dag buiten te zijn. De zon komt prachtig rood
op, dat belooft wat vandaag.
Vandaag gaat mijn nieuwe hond Izzy voor het eerst mee. Ze is bijna 3 jaar oud en heeft nog nooit
met een grote koppel schapen gewerkt. Ze is wel getraind met kleine koppels van ongeveer 10
schapen, maar dit is toch wel even wat anders voor haar. Ik heb er zin in en samen met mijn
andere twee honden Odie en Joy redden we ons samen wel.
Bij de kooi aangekomen verteld Jelle welke richting ik op mag gaan en na een kopje thee gaan we.
De schapen lopen rustig en zijn makkelijk stuurbaar. Izzy heeft al heel snel door wat er van haar
verwacht wordt. Ze moet wel even wennen aan de grote van de kudde, maar ze let heel goed op
de andere twee honden en luistert prima.
Voorbij de grafheuvels ga ik voor de kudde aan lopen en kunnen de honden achter de kudde lopen,
eens kijken wat Izzy dan doet. Ze komt regelmatig even kijken en twijfelt soms waardoor ze af en
toe tussen de schapen beland, want ja dat het er zoveel zijn kan soms erg overrompelend zijn.
Maar ze weet zich er prima uit te redden. Je ziet haar gewoon nadenken echt fantastisch!
Onderweg komen we een aantal hardlopers en jongeren met rugzakken op tegen en ik besluit bij
de Havelterberg naar beneden te gaan. Daar komen fietsers aan die blij zijn om de kudde te zien.
Het fototoestel komt tevoorschijn. Thuis willen ze graag vertellen en laten zien wat ze tegen
gekomen zijn. Het is altijd leuk om het een en ander over de kudde te vertellen.
Maar deze herderin moet ook even opletten, want Odie zet het liefst alle schapen op een kluitje,
voor mijn voeten, maar dat is nou net niet de bedoeling. Dan gaan we weer verder.
In de zon geniet ik van thee met boterhammen met pindakaas. De schapen staan rustig te grazen
en de honden liggen bij me.
Als de schapen wat te ver weg gaan laat ik de honden ze halen. Izzy vindt dit erg moeilijk, ze
werkt het liefst dichtbij mij en nu staan de schapen wel erg ver weg. Kunnen we gelijk kijken of
ze het toch gaat doen. Ik ga tussen de hond en de kudde in staan en stuur haar, maar ze gaat
veel te krap, dus weer neerleggen en ik weer tussen de schapen en de hond in, net zo lang tot ze
het goed doet.
We gaan het zandpad op, maar daar loopt een meneer met een hond die niet terug wil komen bij
zijn baas. Het is een lieve hond die erg graag naar de schapen toe wil. Maar de schapen weigeren
natuurlijk richting de hond te gaan. Dan de schapen maar even rechtdoor in het andere heide-
gebied laten grazen. De hond gaat aan de lijn en de meneer en ik praten wat.
De lucht is strakblauw en je ziet de schapen ook genieten van zoveel zonneschijn. Tegen half 3
middags staan ze te herkauwen. Ik wilde door het bos terug, maar dat vind ik eigenlijk zonde van
het mooie weer. Liever loop ik over de hei terug waar geen schaduw is maar veel zon! We maken
een rondje en komen aan de andere kant van vak 11 C uit.
Het wordt al kouder, we genieten van de rust. Het is heerlijk om in stilte met je honden te
kunnen samenwerken. Ik loop voorop, dan hoeven ze alleen maar te kijken waar ik heen ga en
de schapen naar mij toe te drijven.
Izzy heeft veel geleerd vandaag, en ik heb ook veel geleerd over hoe ik het beste met haar kan
werken. De schapen lopen rustig de kooi in en dat was het weer voor vandaag. De honden zijn
moe, maar voldaan en ik ook!
Tot de volgende keer op de hei!
1 januari 2012
December was de warmste maand sinds 1903. De schapen kunnen nog volop grazen en
verbruiken maar 4 balen hooi per week.
In het Uffelterzand is een dode das aangetroffen. Vermoedelijk aangereden door een auto.
In de Doeze, de stuifzandkom links van het Hunehuis is een Klapekster
gezien. Dit is een bepaaldelijk niet alledaags voorkomende vogel.
De voorste voormalige, goed zichtbare hangar aan de zandweg wordt het hele jaar door begraasd. De bouw ervan is in 1943 begonnen. Achterin
stond een betonnen loods, waar twee vliegtuigen in konden staan.
Het bijzondere is dat dit de enige is, met zijn begroeide broertjes verderop
langs de zandweg, die zijn ingegraven in een heuvel. Dat is in heel Europa
uniek.
Achter het grote Hunebed wordt een groot stuk van het terrein afgerasterd voor begrazing
door Schotse Hooglanders van de Pijpenstrootjes en de Amerikaanse Vogelkers. Heide is er
bijna niet meer te zien.
Er is al een strook afgemaaid rondom het gebied waar de afrastering komt te staan.
1 september 2011
Herder Jelle kwam 'weer' eens op televisie!. Nu voor het tv programma GoCycling van RTL4.
De opnamen zijn 11 september gemaakt. Het programma gaat over fietsen en fietsvakanties
in Drenthe.
1 september 2011
De natte zomer was buitengewoon vervelend voor de
vakatieganger, maar goed voor de heide.
De bloei was in jaren niet zo uitbundig. Een foto van jonge
paarse heide.
Afbranden verjongd de heide. Dit is hier goed te zien.
De jonge heideplantjes komen massaal tevoorschijn op een
stuk in het voorjaar afgebrande heide.
Kort begraasd pijpestrootje. Dit is de enige manier om deze
plant in bedwang te houden.
1 augustus 2011
Het groeiseizoen kwam door het droge voorjaar moeizaam op gang. In juli zijn de rollen
omgedraaid. Door de natte maand juli kunnen de schapen het groeitempo van het gras
bijna niet bijbenen. Met andere woorden, het gras groeit harder, dan de schapen kunnen
opvreten.
De Blauwe Klokjesgentiaan staat in volle bloei (thuisbasis van het Gentiaanblauwtje). Er is
tenminste een gebied waar deze plant massaal voorkomt.
Het is 13 Juli en wij gaan richting Uffelte om daar voor hoofdherder Jelle Kootstra in te vallen.
Met een flinke bries gaan we op pad met 485 schapen en lammeren die inmiddels een aantal
maanden oud zijn.
Evenals twee weken geleden staat mijn tweede hond Cailin er alleen voor om mij, hulpherder
Guus Dezentje bij te staan bij het hoeden. ( Mijn eerste hond is namelijk geblesseerd thuis geble-
ven.) Ondanks het vertrouwen in Cailin, was en is het toch zaak ook haar goed te begeleiden!
Nou, bij de kooi waren de schapen al onrustig in hun doen en laten…..Arme Cailin, wat zal je
als het noodzaak is, hard moeten werken zonder steun van Kelsie!!
In één volle galop ging de meute op pad…. Af en toe heb ik Cailin naar voren gestuurd om hen
even af te stoppen!! Kan de herder ook even op adem komen hè!
Even verder, de grafheuvels voorbij, pas op de plaats willen houden. Maar zelfs dat kostte ons te
veel energie!!
Het leek net of ik i.p.v. één wel 485 Border Collies had, die een maand in quarantaine gezeten
hebben!! Dan maar met z’n allen het zandpad op en even verder “de kuil” in, misschien dat….en
ja hoor!! De groep werd aanmerkelijk rustiger maar wel driftig grazend!!
Ik heb niet kunnen uitvinden waarom zij daar het wel zagen zitten/ groeien. Want het verschil in
de begroeiing was er niet. …Maar goed, na ruim een uur waren we op onze eindbestemming.
Daar met name langs de sintelbaan geslenterd met z’n allen. ( in de buurt van de kazerne )
Het viel me toen pas op dat er zéér weinig fiets- en wandelverkeer was m.u.v. een enkele
wandelaar met hond. Iets wat mij verwonderd want ook met dit weer is het in de natuur, op een
andere manier erg fijn om te zijn.
Het was stil op de heide. Geen vogels, geen muggen, die je een bezoekje brengen, geen
mestkevers die je doen schrikken, geen heide blauwtjes. In de middag wel veel regen.
..En toch, in deze onwaarschijnlijke stilte, terwijl de zoveelste bui langs komt…geniet ik met
volle teugen van de wijdheid om je heen, schapen die tevree gaan liggen herkauwen, wolken-
partijen die steeds weer verrassen met nieuwe “gedaanten”.
Ik zie het gevecht wat heide moet leveren met het gras, alle soorten van grassen.
Juist daar breng ik de schapen heen en zie waarom het goed is dat we er zijn.
Na weer een “herkauwpauze “ van ongeveer een uur zijn we weer naar huis gegaan.
Het tempo van de groep was duidelijk trager dan vanmorgen. Zo traag zelfs, dat we uiteindelijk
tegen vijf uur bij de kooi aankwamen.
Daar in de buurt werd ik ineens verrast door luitjes, die tot mijn kennissen kring behoren.
Zij hebben zich vermaakt. Alleen al door het meemaken hoe het gaat met een hond de schapen te
“sturen”. …En ja het is natuurlijk al helemaal te gek dat je die herder ook nog persoonlijk kent hè?!
….en Cailin!!
Zij is wat mij betreft alweer geslaagd voor dìt tentamen.! En er zullen nog vele komen!!
Guus Dezentje.
13 juli 2011
Herder Jelle geniet tegenwoordig landelijke bekendheid.
Of dit iets met het verdwaalde schaap op de kazerne heeft te
maken, is de redactie niet bekend.
Feit is wel dat Jelle nu een interview (met foto-shoot) gaat geven
voor het glossy magazine: FLOW
Op 2 NOVEMBER ligt het betreffende exemplaar in de winkel.
5 en 6 juli 2011
Schapenscheren
Jelle Kootstra en Hendrie Bijker ontdoen de schapen van hun jasje.
29 juni 2011
Vliegtuigbom
De herders mogen deze week de heide niet op. Reden is de vondst van een zware vliegtuigbom
uit de tweede wereldoorlog. Uitgerekend bij het begrazingsterrrein vond een Steenwijker de
500 ponder met zijn detector.
Aanstaande vrijdag wordt het projectiel ontmanteld en achter de kazerne tot ontploffing gebracht.
Dat wordt nog een hele toestand. De camping Mooi Oavelt wordt ontruimd op die dag.
De bewoners van de Meerkamp moeten binnen blijven of ze kunnen naar de opvang, die de
gemeente heeft geregeld.
20 juni 2011
Lam keert terug in de kudde.
Met vereende krachten is het leger in samenwerking met de herder erin geslaagd het lam
uiteindelijk te vangen en over te dragen aan herder Jelle.
Met dank aan de inzet van de soldaten.
Adjudant Coenen van terreinbeheer draagt het lam over aan Jelle.
18 juni 2011
Johannes Postkazerne in rep en roer door lam.
Als het lammetje niet bij de kudde komt, dan moet de kudde maar naar het lammetje trippelen.
En dat gebeurt a.s. dinsdag in de omgeving van de Johannes Postkazerne in Havelte.
Een riskante onderneming, want de drukke Van Helomaweg moet daarvoor twee keer worden
afgesloten voor het verkeer.
Even terug naar het begin. Wat schaapherder Jelle Kootstra nog nooit is overkomen, gebeurde
zondag. Een lammetje blijft achter op de grote stille heide, onopgemerkt door de bordercollies en
de herder. Een lammetje vangen doe je niet zomaar. Militairen kunnen veel, maar niet alles.
"We hebben het wel zeven keer geprobeerd, maar het lukt niet", zegt Jelle. Hij is ervan overtuigd
dat het lammetje terugkeert in de moederschoot van de kudde als deze in zijn buurt opduikt.
Het blaten van de 547 schapen tellende kudde zal klinken als een oweerstaanbare sirenenzang
voor het lam.
De Koninklijke Marechaussee en de kazerne werken dinsdag mee. "Ik denk dat het ons ditmaal
wel lukt", reageert Jelle. In de loop van die dag zal de kudde weer op volledige sterkte zijn.
Het is mei. Hoofdherder Jelle aan het woord.
De eerste dag dat de kudde weer de hei op ging na de lammerperiode was op 21 mei. Normaal is
dat de laatste week van april, maar in dit geval kon dit niet i.v.m. de regelgeving Q-koorts.
Het is erg droog. Het gebied heeft erg te lijden gehad van de droogte. Je ziet het overal terug in
het gebied. 80 % van het gebied bestaat uit zandgrond.
In het Uffelterzand, heb ik op een nieuwe plek de kamsalamander aangetroffen. Dit was in een
bomkrater. Er zijn in totaal ook 4 tapuitnesten in het gebied.
Genieput, hier heb ik afgelopen week ook een kamsalamander aangetroffen.
Dit is een oude veenput. Normaal staan deze veenputten nooit droog.
Deze veenputten zijn net voor de oorlogsjaren afgegraven.
Hier kun je duidelijk zien dat het jonge pijpestrootje weer
begint te groeien.
Terug naar boven
Terug naar homepage